Bijzondere vondsten FWT-FLORON 2001

P.F. Stolwijk, O.G. Zijlstra & J.W. Bielen

Abstract

Bij de keuze voor deze lijst hebben we weer een aantal interessante vondsten moeten weglaten om de opsomming niet al te lang te maken. Het betreft dan vooral soorten die in vorige Nieuwsbrieven al uitvoerig aan bod zijn gekomen. De meeste van deze vondsten hebben echter wel een plaatsje gekregen op de website.

• Kruipend moerasscherm (Apium repens): Rode Lijst 2. Tweede vondst in FLORON-district Twente. Opnieuw een vondst van deze (internationaal) bedreigde soort. Enkele planten op open kleiïge grond langs de rand van een recent aangelegd retentiebekken west van Hengelo (248-477). Begeleiders onder meer Zomprus (Juncus articulatus) en Fioringras (Agrostis stolonifera), verder in het terrein bijzonderheden als Waterpunge (Samolus valerandi) en Heelblaadjes (Pulicaria dysenterica). De planten vertoonden bloei en vruchtzetting, dit in tegenstelling tot de groeiplaats bij Den Ham (Stolwijk & al. 2001), waar de soort overigens in 2001 en 2002 niet teruggevonden werd. Ze lijkt hier verdwenen onder uitgebaggerd slootmateriaal. (Opg. Mevr. H. Ludwig)

• Rozetsteenkers (Arabis arenosa): Vierde vondst in FLORON-district Twente. Hengelo, binnenstad (250-476); aan bouwplaats op stenige grond. (Opg. P. Spee & P.F. Stolwijk)

• Valkruid (Arnica montana): Rode Lijst 2. Tweede vondst in Twente, maar dubieus (264-481). Zie Bielen 2003

• Korensla (Arnoseris minima): Rode Lijst 1. Zesde vondst in FLORON-district Twente. Bij Nijverdal, in roggeakkertje (270-484). Hier al ontdekt in 2000, maar abusievelijk niet vermeld in de lijst van bijzondere vondsten. (Opg. J. Alferink)

• Blonde zegge (Carex hostiana): Rode Lijst 2. Achtste vondst in FLORON-district Twente. Arboretum Poortbulten (264-480); op enige jaren geleden opgeworpen, lemige heuvel. Daar ook o.a. Echt duizendguldenkruid (Centaurium erythraea). (Opg. P.F. Stolwijk)

• Watercrassula (Crassula helmsii): Nieuw voor FLORON-district Twente. Bij Lattrop (262-493); in poeltje (Mevr. E. Broos, 2000) (Opg. J.W. Bielen & P.F. Stolwijk, 2001). Zie Horsthuis & Zonderwijk 2001.

• Rood peperboompje (Daphne mezereum): Rode Lijst 3. Tweede vondst in FLORON-district Twente. Voetbrugbosje bij De Lutte (264-481); één plant, die gezien haar afmetingen al jaren heeft gestaan op deze natuurlijk ogende groeiplaats. (Opg. J.W. Bielen)

• Gesteeld glaskroos (Elatine hexandra): Vierde vondst in FLORON-district Twente. Bergvennen bij Denekamp (265-494). Verder alleen bekend van het Lonnekermeer en het Waterwingebied Enschede. (Opg. Mevr. L. van Tweel, Landschap Overijssel)

• Armbloemige waterbies (Eleocharis quinqueflora): Rode Lijst 2. Vierde vondst in FLORON-district Twente van deze kritische soort, die in het binnenland zeer zeldzaam geworden is. Natuurontwikkelingsterrein aan de Sluitersdijk bij Delden (247-472). (Opg. P. Bremer, Prov. Overijssel)

• Slanke waterbies (Eleocharis uniglumis): Vijfde en zesde vondst in FLORON-district Twente. Natuurreservaat Stroothuizen (267-488; 268-488); natte (basenrijke) lemige zandgrond. Standplaats valt alleen gedurende de zomermaanden droog. De soort breidt zicht nog altijd uit. (Opg. Mevr. C.G. Abbink)

• Scherpe fijnstraal (Erigeron acer): Achtste en negende vondst in FLORON-district Twente. Tientallen exemplaren op natuurontwikkelingsterrein Groener bij Denekamp (268-487; 268-488). Tien jaar geleden was dit nog landbouwgrond. Droge, lemige zandgrond. Ook op een zeer droog graslandje in het oude reservaat nog enkele exemplaren. (Opg. Mevr. C.G. Abbink). De soort gaat heel hard achteruit. Zie kaart.

• Drie-urenbloem (Hibiscus trionum): Nieuw voor FLORON-district Twente. Bij Ommen (238-509); adventief. (Opg. P. Vogelzang)

• Heelbeen (Holosteum umbellatum): Rode Lijst 2. Tweede vondst in FLORON-district Twente. Hengelo, begraafplaats (252-477); vele duizenden exemplaren. (Opg. Mevr. H. Ludwig)

• Grote waternavel (Hydrocotyle ranunculoides): Tweede vondst in FLORON-district Twente. Bij Diepenheim (237-466); aan beekje op camping. De soort is al in 2000 gevonden, maar pas dit jaar hebben we daarvan kennis genomen en de vindplaats bezocht. (Mevr. E. Bakker, 2000) (Opg. P.F. Stolwijk, 2001)

• Glad biggenkruid (Hypochaeris glabra): Rode Lijst 2. Nieuw voor FLORON-district Twente. Natuurreservaat Het Springendal, Hezinge (257-495); kleinschalige landbouw. Ca. 20 exemplaren langs en in landbouwperceel met haver. Schrale zandgrond. Ook in 2002 nog aanwezig. (Opg. Mevr. C.G. Abbink)

• Afrikaner gierst (Panicum schinzii): Vijfde en zesde (gecontroleerde) vondst in FLORON-district Twente. Ommen (225-504); op een ruderaal terreintje. (Opg. P. Vogelzang). Berghum (266-488); massaal op braakliggende voormalige maïsakker. (Opg. Mevr. C.G. Abbink). (Reijerse, A.I. & P.F. Stolwijk 2002)

• Klein glaskruid (Parietaria judaica): Nieuw voor FLORON-district Twente. Hengelo, binnenstad (250-475); aan voet van een splinternieuw gebouw. Hier wel adventief. Normalerwijze staat deze soort in Nederland op oude muren. De dichtstbijzijnde vindplaats is Deventer. (Opg. P.F. Stolwijk)

• Vetblad (Pinguicula vulgaris): Rode Lijst 1. Achtste en negende vondst in FLORON-district Twente. De Reuterij bij Vasse (254-496); enkele tientallen, deels bloeiende planten. (Opg. J. Schunselaar). Stroothuizen (268-488). (Opg. Mevr. C.G. Abbink)

• Aardbeiganzerik (Potentilla sterilis): Rode Lijst 3. Nieuw voor FLORON-district Twente. Oldenzaal (260-480) op de voormalige trambaan Oldenzaal-Enschede. Mogelijk meegekomen met tuinafval, maar is de soort een tuinplant? Of heeft er vroeger kalktransport plaatsgevonden over de trambaan, die eertijds iets zuidelijker ook langs een kalkzandsteenfabriek liep. Volgens Kaplan & Jagel (1997) liggen de dichtstbijzijnde groeiplaatsen bij Metelen en Rheine. Wij zelf kennen de soort van de Buchenberg. (Opg. J.W. Bielen)

• Voorjaarsganzerik (Potentilla verna): Vierde vondst in FLORON-district Twente. Vechtlanden bij Ommen (226-503); rivierduin. (Opg. P. Vogelzang)

• Witte waterranonkel (Ranunculus ololeucos): Rode Lijst 2. Twaalfde vondst in FLORON-district Twente. Natuurontwikkelingsterrein bij het Witte Veen (256-462); in plasje, met o.a. Vlottende bies (Eleogiton fluitans), Waterpostelein (Lythrum portula), Duizendknoopfonteinkruid (Potamogeton polygonifolius) en Pilvaren (Pilularia globulifera), die alle hier al eerder waren aangetroffen. (Opg. J. Hofstra)

• Kruidvlier (Sambucus ebulus): Rode Lijst 2. Nieuw voor FLORON-district Twente. Oldenzaal (260-480) op de voormalige trambaan Oldenzaal-Enschede. De bessen kunnen door vogels worden verspreid. De soort komt onder meer langs spoorwegen voor in Zuid-Limburg en de omgeving van Nijmegen. De dichtstbijzijnde groeiplaatsen liggen even ten westen van Schöppingen en bij Ibbenbüren (Kaplan & Jagel 1997). De soort bevindt zich hier aan de noordgrens van haar verspreidingsgebied. (Opg. J.W. Bielen)

• Duifkruid (Scabiosa columbaria): Rode Lijst 2. Nieuw voor FLORON-district Twente. Vliegbasis Twente (256-477); langs startbaan. Wel adventief. (Opg. J. Kers & H. Linckens)

Literatuur

Horsthuis, M.A.P. & M. Zonderwijk (2003). Watercrassula (Crassula helmsii (Kirk) Cockayne): een nieuwe soort in Oost-Nederland. Hypericum 1.

Kaplan, K. & A. Jagel (1997). Atlas zur Flora der Kreise Borken, Coesfeld und Steinfurt - eine Zwischenbilanz. Metelener Schriftenreihe für Naturschutz Heft 7.

Reijerse, A.I. & P.F. Stolwijk (2002). Panicum schinzii Hack. ingeburgerd in Nederland. Gorteria 28-4: 77-80.

Stolwijk, P.F., O.G. Zijlstra & J.W. Bielen (2001). Bijzondere vondsten FLORON - FWT 2000. Nieuwsbrief FLORON - FWT 24.