Nieuwsbrief FLORON-FWT 17 september 1997


Jaarverslag FLORON-FWT 1996

P.F. Stolwijk & J.W. Bielen


Abstract

Annual report of district Twente (FLORON) and the Flora Workgroup Twente (FWT) 1996.



Het Totaalproject

Het seizoen 1996 heeft een totaal van ruim 29.600 waarnemingen opgeleverd. Daarmee blijft het district Twente e.o. hoog scoren in vergelijking met de overige districten van FLORON.
De binnengekomen gegevens zijn op dezelfde wijze verwerkt als in voorgaande jaren.
Wegens het groter aantal bewerkte km-hokken zijn ook de frequentieklassen aangepast, waarbij dezelfde uitgangspunten zijn gehanteerd als vorig jaar. (Nieuwsbrief FLORON-FWT 15, maart 1996.)


Het Rode-Lijstproject

Al vanaf 1993 zijn er Rode-Lijstformulieren bij het district Twente binnengekomen. In het eerste experimentele jaar waren dat er slechts 35, waarvan er 30 werden ontvangen van de provincie Overijssel. In de daarop volgende jaren liepen de aantallen flink op. Eind 1995 was het totale aantal Rode-Lijstformulieren aangegroeid tot 347.
In 1996 werden er weer 214 records toegevoegd aan het inmiddels door ons gedigitaliseerde bestand van Rode-Lijstformulieren. Hiervan waren er 90 afkomstig van de provincie Overijssel, die in dat jaar een milieu-inventarisatie uitvoerde in de noordelijke helft van Twente.
Met deze nu in totaal 561 RL-formulieren zijn nu een deel van de lokaties van 114 Rode-Lijstsoorten exact geregistreerd. Dat is 62 % van het in de FLORON-periode in ons totaalbestand opgenomen aantal (184) Rode-Lijstsoorten.
Ook van 21 soorten die niet op de Rode Lijst staan, maar die in Twente schaars zijn of daar achteruit gaan, zijn formulieren ontvangen. Enkele voorbeelden daarvan zijn Zeegroene zegge (Carex flacca), Fijn hoornblad (Ceratophyllum submersum), Klokjesgentiaan (Gentiana pneumonanthe), Gebogen driehoeksvaren (Gymnocarpium dryopteris), Beemdkroon (Knautia arvensis), Slanke sleutelbloem (Primula elatior), Grote boterbloem (Ranunculus lingua), Waterpunge (Samolus valerandi).

In het voorjaar van 1996 verscheen er een nieuwe "Handleiding voor het Totaalproject en Rode-Lijstproject". De ook vanaf 1996 beschikbare nieuwe Rode-Lijstformulieren bleken een plezierige vereenvoudiging te zijn van de oorspronkelijke versie van de experimentele opzet. De betekenis van de codes voor de aantallen planten en bloeiwijzen zijn op het nieuwe formulier enigszins afwijkend van die op het oude. Het door elkaar gebruiken van oude en nieuwe formulieren is daardoor soms ongemakkelijk en verwarrend. We verzoeken u daarom de oude formulieren niet meer te gebruiken. Nieuwe exemplaren kunnen worden aangevraagd bij Otto Zijlstra.

Hoewel al een flinke hoeveelheid werk is verzet, blijft er voor een goede beschrijving van het voorkomen van zeldzame planten in Twente nog veel te doen.
Vanaf 1996 kan dat ook zonder al te veel moeite. Het nieuwe formulier is eenvoudig en went snel. Bovendien kan het invullen eventueel beperkt worden tot de meest relevante gegevens. Dat zijn de naam van de plantensoort, het jaar en de datum van de vondst en de coördinaten van de vindplaats. Beter een minder volledig ingevuld formulier dan geen formulier!
Het is van belang de ligging van de vindplaats zo exact mogelijk met de coördinaten en eventueel met een kaartje aan te geven. De lokatie is dan gemakkelijker terug te vinden en kan dan later altijd nog vollediger beschreven worden. Voor het opnemen in het digitale bestand is het opgeven van de coördinaatcode, met één (liefst twee) cijfer(s) achter de komma het handigst.
Met de topografische kaart 1:25.000 is het dikwijls mogelijk met twee cijfers achter de komma te werken. Een handig hulpmiddeltje daarvoor is het Rotring Artikel 859 612. Dit "meetlatje" heeft de grootte van een geodriehoek, maar is vierkant. In de Duitse kantoorboekhandel is het voor een paar Mark, menen wij ons te herinneren, (na bestelling) te verkrijgen.
Bovenstaande is bedoeld als aansporing om bij het veldwerk de Rode-Lijstformulieren niet te vergeten! Voor de natuurbescherming zullen de gegevens van het Rode-Lijstproject wellicht belangrijker worden dan die uit het Totaalproject.


De resultaten

Voor de Aandachtssoorten geven we niet het vergelijkende cijfer, omdat op de nieuwe streeplijsten een andere definitie is gehanteerd van de Aandachtssoorten. Overigens zijn ook de overige getallen niet geheel vergelijkbaar, aangezien met de nieuwe Flora ook een nieuwe Standaardlijst is ingevoerd.

De stand van zaken kan afgeleid worden uit de Kaart Standaardlijst 1989-1996


Het bestand 1996

1996 1995
Totaal aantal waarnemingen 29.600 38.500
Aantal taxa Standaardlijst 755 761
Aandachtssoorten (nieuwe definitie) 93 -
Rode-Lijstsoorten 87 91
Bezochte km-hokken 369 671
Hoogste aantal Standaardlijst (236-508) 297 319
Hoogste aantal Aandachtssoorten (236-508) 30 -
Hoogste aantal Rode-Lijstsoorten (236-508; 237-508; 259-476) 8 13

Het algemeen bestand
In 1996 toegevoegd 20.800 27.000
Nettoresultaat % 70.41 70.20
Totaal aantal waarnemingen 202.000 181.000
Aantal taxa Standaardlijst 965 941
Aandachtssoorten (nieuwe definitie) 117 -
Rode-Lijstsoorten 175 167
Bezochte km-hokken 1.561 1.429
Hoogste aantal Standaardlijst (238-487) 379 363
Hoogste aantal Aandachtssoorten (236-508) 36 -
Hoogste aantal Rode-Lijstsoorten (256-485) 22 21