| Nieuwsbrief FLORON-FWT 20 | november 1999 |
O.G. Zijlstra, P.F. Stolwijk & J.W. Bielen
New records of interesting species found in Twente (prov. of Overijssel, the Netherlands) in 1990, among them first records for Twente of Galeopsis pubescens and Red-leaved Rose (Rosa glauca).
Franse amarant (Amaranthus bouchonii): Wierden, Lageveld (236-489), aan maïsakker; berm Rijksweg (239-494). (Opg. Mevr. C.G. Abbink-Meijerink). Enschede (255-471), graanoverslag Sesam (Opg. O.G. Zijlstra). (Dirkse & al. 1998).
Tongvaren (Asplenium scolopendrium): Jonge exemplaren in vochtige muur te Enschede (257-473), waar al eerder (1994) Steenbreekvaren (Asplenium trichomanes) was gevonden; ook Muurvaren (Asplenium ruta-muraria), Gewone eikvaren (Polypodium vulgare) en Smalle stekelvaren (Dryopteris carthusiana) bleken zich hier inmiddels gevestigd te hebben. Voor Twentse omstandigheden een rijke varenvegetatie op een muur. (Opg. P.F. Stolwijk). Muur van de RK kerk in Losser (265-476). (Opg. J. Kers). Waarschijnlijk zijn er nu weer 4 vindplaatsen van Tongvaren in Twente.
Trilgras (Briza media): In een terrein van Natuurmonumenten (255-494). De vierde populatie in Twente. (Opg. J.W. Bielen).
Ronde zegge (Carex diandra): In een terrein van Natuurmonumenten (255-494). Naast de groeiplaatsen in het Vechtgebied en die van de Lemselermaten is dit de derde populatie in Twente. (Opg. J. J. Hofstra).
Blonde zegge (Carex hostiana): Rode Lijst 2. In de Duivelshof, een reservaat van Natuurmonumenten (263-478). Zesde vondst FLORON-FWT. Teruggekeerd na het openkappen en afplaggen van dichtgegroeide heide; meer dan 200 planten. Samen met Zeegroene, Bleke, Blauwe en Dwergzegge (Carex flacca, pallescens, panicea en oederi subsp. oederi). (Opg. J.W. Bielen).
Draadgentiaan (Cicendia filiformis): Rode Lijst 1. Brecklenkampscheveld (264-495; 264-496). Grootscheepse herstelmaatregelen in dit natuurterrein hebben geleid tot een explosie van bijzondere soorten (zie ook verderop bij Moerassmele, Wijdbloeiende rus en Ongelijkbladig fonteinkruid). Van Draadgentiaan werden zo'n 250 exemplaren geteld. Ze is sinds 1989 bekend van 12 km-hokken. (Opg. J.W. Bielen & O.G. Zijlstra).
Alpenheksenkruid (Circaea alpina): Rode Lijst 4. Op de van oudsher bekende groeiplaats in een terrein van Natuurmonumenten, maar nog niet eerder in ons bestand opgenomen. (255-494). (Opg. J.W. Bielen, P.F. Stolwijk & O.G. Zijlstra).
Moerassmele (Deschampsia setacea): Rode Lijst 1. Dankzij beheersmaatregelen weer opgedoken in het Brecklenkampscheveld, een terrein van het Landschap Overijssel (264-496) langs vergraven ven in het noordelijke deel van het reservaat; dertien pollen. Twente was vroeger een bolwerk van deze soort, die hier echter nu van nog slechts 5 vindplaatsen bekend is. (Opg. J.W. Bielen & O.G. Zijlstra).
Echinochloa frumentacea (Roxb.) Link. [syn. E. edulis Hitchc.]: Ten zuiden van Ommen (225-501, De Kiekebelt), aan akkerrand. Eerder (1987) adventief gevonden in Enschede (255-472). Verschilt van Hanenpoot (Echinochloa crus-galli) door de samengetrokken bloeiwijze, de altijd ongenaalde, bleke lemma's en de bij rijpheid niet afvallende aartjes (zie afbeelding). (Opg. P. Vogelzang).
Moeraswespenorchis (Epipactis palustris): Rode Lijst 3. In een reservaat van het Landschap Overijssel (255-496). Een merkwaardige vondst, omdat deze soort in dit zeer goed onderzochte terrein, voor zover wij weten, niet eerder is aangetroffen. (Opg. J.W. Bielen & O.G. Zijlstra).
Zachte hennepnetel (Galeopsis pubescens): Rode Lijst 1. Eerste vondst Twente. Bij de Hooidijk (257-495), akkerrand aan houtwal. (Opg. G. Euverman). Vriezenveen, rand kerkhof (239-492), aan houtwal. (239-492). Deze groeiplaats wordt bedreigd door nieuwbouw. (Opg. Mevr. C.G. Abbink-Meijerink). Op beide groeiplaatsen met Valse kamille (Anthemis arvensis).
Behaard breukkruid (Herniaria hirsuta): Langs de A1 bij Rijssen (232-477), meer dan 10 planten. Een keer eerder (1988) in Twente gevonden, langs de Hengelosestraat in Enschede (255-472). (Opg. FWT).
Veldrus x Zomprus (Juncus x surrejanus): Witte Veen, langs basisbiotoop (256-462). (Opg. P.F. Stolwijk & O.G. Zijlstra). Buurserzand, natuurontwikkelingsterrein (252-465). (Opg. J.W. Bielen & P.F. Stolwijk). Intermediair in bloemkenmerken, de doosvruchten steriel en strokleurig, niet donker uitkleurend. Kan in habitus sterk lijken op Alpenrus (Juncus alpinoarticulatus subsp. alpinoarticulatus), waarmee deze plant wel eens is verward.
Wijdbloeiende rus (Juncus tenageia): Rode Lijst 2. Brecklenkampscheveld (264-495; 264-496; 265-496), massaal verschenen na afgraven. (Opg. J.W. Bielen & O.G. Zijlstra). Sluitersveld bij Boekelo (249-470) in natuurontwikkelingsterrein, ca. 70 planten. (Opg. O.G. Zijlstra).
Stekende wolfsklauw (Lycopodium annotinum): Rode Lijst 4. In een aanplant van Grove den (Pinus sylvestris) op particulier terrein (267-485). Tweede vondst in Twente. (Opg. J.W. Bielen & O. de Bruin).
Teer vederkruid (Myriophyllum alterniflorum): Rode Lijst 2. Vijfde vondst FLORON-FWT. Samen met Pilvaren (Pilularia globulifera) in slenk in SBB-reservaat Stroothuizen (268-488). (Opg. F. Eysink)
Vetblad (Pinguicula vulgaris): Rode Lijst 1. Zesde vondst FLORON-FWT. Aan de rand van het natuurontwikkelingsterrein "Groener", grenzend aan Stroothuizen (268-487). Een bloeiende plant en enkele kiemplanten. (Opg. G. Euverman).
Ongelijkbladig fonteinkruid (Potamogeton gramineus): Rode Lijst 3. Brecklenkampscheveld (264-495; 264-496; 265-495; 265-496). Enkele honderden planten in hersteld ven, waarvan het centrum toevalligerwijs op het snijpunt van vier km-hokken ligt. (Opg. J.W. Bielen, J.G. ten Hoopen, P.F. Stolwijk & O.G. Zijlstra). Poeltje in Kloppersblok (258-489) (zie kaart). (Opg. F. Eysink).
Klein wintergroen (Pyrola minor): Rode Lijst 3. Onder beuken in Haagse Bos, gemeente Enschede (261-477). Onder beuken in Arboretum Poortbulten (264-481) (zie kaart). (Opg. P.F. Stolwijk).
Bergroos (Rosa glauca): In bakstenen talud van viaduct over de A1 bij Rijssen (232-477). (Opg. FWT). Zie Stolwijk (1998).
Sierlijke vetmuur (Sagina nodosa): Rode Lijst 3. Tweede vondst FLORON-FWT. Aan de rand van een slenk in Stroothuizen (268-488). (Opg. F. Eysink).
Klein glidkruid (Scutellaria minor): Rode Lijst 2. Ca. 150 planten op afgesloten bospad in de Duivelshof (264-479). Zesde vondst FLORON-FWT. (Opg. B. Hegeman). Verder alleen bekend van de Lonnekerberg.
Wilde sorgo (Sorghum halepense): Tweede vondst FLORON-FWT. In perkje in Enschede (256-473). (Opg. O.G. Zijlstra).
Moerasvaren (Thelypteris palustris): In terrein van Natuurmonumenten (255-494). (Opg. J.W. Bielen, P.F. Stolwijk & O.G. Zijlstra; J.J. Hofstra). In terrein van SBB (268-487). (Opg. Mevr. C.G. Abbink-Meijerink). Vierde en vijfde vondst FLORON-FWT.
Blauwe x Rode bosbes (Vaccinium x intermedium): Noetselerberg, langs zandpad (277-483). (Opg. J.H. Alferink). In reservaat van Landschap Overijssel (254-497) in heide, tussen de stamouders. (Opg. Mevr. C.G. Abbink-Meijerink). Eerder gevonden aan het Kanaal Almelo-Nordhorn. Zie Zijlstra (1992). De bastaard komt wellicht vaker voor, maar valt 's zomers tussen de andere bosbessen nauwelijks op. 's Winters, wanneer Blauwe bosbes zijn blaadjes heeft verloren, is de trefkans vele malen groter; evenals Rode bosbes heeft de bastaard wintergroene blaadjes.
Eekhoorngras (Vulpia bromoides): Rode Lijst 3. Natuurontwikkelingsterrein "Groener" bij Denekamp (268-487). Verder alleen bekend van het stationsemplacement Wierden. (Opg. F. Eysink).
Dirkse, G.M., R. Barendse & C.G. Abbink-Meijerink (1998). Amaranthus bouchonii Thell. (Franse amarant) en A. hybridus L. (Groene amarant) in Nederland. Gorteria 4: 69-80.
Stolwijk, P.F. (1998). Bergroos (Rosa glauca) in Twente. Nieuwsbrief FLORON-FWT 19.
Zijlstra, O.G. (1992). Uit het AA-project. De verspreiding van Bosbessen (Vaccinium) in Twente. Nieuwsbrief FLORON-FWT 6.