| Nieuwsbrief FLORON-FWT 22 | november 2000 |
O.G. Zijlstra & P.F. Stolwijk
New records of interesting species found in Twente (prov. of Overijssel, the Netherlands) in 1999, among them first records since 1950 for Twente of Tree-of-heaven (Ailanthus altissima), Chaffweed (Anagallis minima), Frog Rush (Juncus ambiguus), American Elder (Sambucus canadensis) and Common Dog-violet x Early Dog-violet (Viola x bavarica).
De opgave van de Rode Lijst-categorie berust op de nieuwe Rode Lijst 2000.
Hemelboom (Ailanthus altissima): Eerste vondst FLORON-district Twente. Enschede, Bruggertstraat (255-470). Een ca. 2 meter hoog exemplaar aan hekwerk rond een transformatorhuisje; in de ruime omtrek geen mogelijke ouderboom aanwezig. Zie ook Andeweg (1977), over verwildering in Rotterdam. (Opg. O.G. Zijlstra)
Slanke vrouwenmantel (Alchemilla micans): Rode Lijst 4. Bij Nutter (256-494). Een strook met ca. 40 exemplaren op braakliggende voormalige maïsakker in natuurontwikkelingsterrein langs bosrand op zandgrond. In 2000 niet teruggevonden. (Opg. C.G. Abbink-Meijerink). Oldenzaal, Graven Es (259-482). Acht planten langs de oever van een recent gegraven poel op een voormalig maïsperceel. Ca 500 meter verwijderd van de groeiplaats was de soort eerder aangetroffen in 1994 (258-482), aan de rand van een maïsakker. Deze vindplaats is inmiddels door bebouwing verdwenen. Slanke vrouwenmantel werd eerder door ons gevonden, in 1991, aan een pad in het Haagse Bos ten zuiden van Oldenzaal (261-476). Hier werd ze in 1999 niet teruggevonden. (Opg. A.C. van Renssen)
Dwergbloem (Anagallis minima): Rode Lijst 2. Eerste vondst FLORON-district Twente. Achter de Voort, ten zuiden van Ootmarsum (257-488), natuurontwikkelingsterrein, enkele exemplaren. In de eerste helft van de twintigste eeuw was Dwergbloem in Twente een regelmatige verschijning. De laatste vondst (één plant!) dateerde van 1976, bij Hengelo (248-476). (Mennema & van Ooststroom 1977). In 2000 zijn er ruim honderd planten gevonden. (Opg. F. Eysink)
Rozetsteenkers (Arabis arenosa): Vierde vondst FLORON-district Twente. Bij Nijverdal, in droge zandige berm (231-485), twee exemplaren. Eerder alleen in Enschede gevonden, voor het laatst in 1990. (Opg. K. Reinink)
Tongvaren (Asplenium scolopendrium): Wierden (237-486), enkel planten op oude muur rondom de kerk. Hier ook Muurvaren (A. ruta-muraria). In 2000 verdwenen door opschoning muur. (Opg. C.G. Abbink-Meijerink). Oldenzaal, Past. Geerdinkstraat (258-481). Een jonge plant onderaan vochtige muur, samen met Steenbreekvaren (A. trichomanes). (Opg. C. Jellema)
Steenbreekvaren (Asplenium trichomanes): Oldenzaal, Past. Geerdinkstraat (258-481), op vochtige muur. Deze varen lijkt bezig aan een opmars. (Opg. A.C. van Renssen)
Gladde aster (Aster laevis): Bij Manderveen, verwilderd in berm en sloot (248-496). (Opg. C.G. Abbink-Meijerink)
Klein sterrenkroos (Callitriche palustris): Rode Lijst 1. Eerste vondst FLORON-district Twente. Eerste vondst in Nederland sinds 1985. Later in 1999 ook elders in Nederland gevonden. Zie Abbink-Meijerink & Vogelzang (2000). (Opg. P. Vogelzang)
Trilgraszegge (Carex brizoides): Rode Lijst 4. Vierde vondst FLORON-district Twente. Ten zuiden van Enschede (Rutbeek) in grasland aan een greppel (255-465; 255-466). Een grote populatie in twee km-hokken, spaarzaam bloeiend. (Zie ook Veen & Bremer 1997). (Opg. P.F. Stolwijk)
Draadgentiaan (Cicendia filiformis): Rode Lijst 2. Stroothuizen bij Denekamp, natuurherstelterrein 'Groener' (268-487). Enkele duizenden planten. Sinds 1989 inmiddels bekend van 13 km-hokken. (Opg. J. Kers & O.G. Zijlstra)
Cyperus eragrostis: Nijverdal, een plant in ruige oeverbegroeiing langs de Regge (228-488). Verwilderd? De van oorsprong Zuidamerikaanse soort wordt hier en daar als vijverplant aangeboden. (Opg. J. Alferink)
Engelse alant (Inula britannica): Bij Ommen, aan dode Vechtarm (226-503), een twintigtal exemplaren. Derde vondst FLORON-district Twente. De overige vindplaatsen langs de Vecht liggen respectievelijk een en drie kilometer oostelijk van de groeiplaats. (Opg. P. Vogelzang)
Alpenrus (Juncus alpinoarticulatus subsp. alpinoarticulatus): Rode Lijst 4. Hengelerheurne bij Losser, natuurontwikkelingsterrein (265-479, 266-478, 266-479). Massaal: duizenden planten. Wordt bij ons en in aangrenzend Duitsland de laatste jaren opvallend vaak gevonden. (Opg. J.W. Bielen, P.F. Stolwijk & O.G. Zijlstra)
Zilte greppelrus (Juncus ambiguus): Eerste vondst FLORON-district Twente. Bij Ommen (226-503), op kale grond nabij de Vecht (afbeelding hieronder). (Opg. P. Vogelzang).
Koprus (Juncus capitatus): Rode Lijst 1. Tweede vondst FLORON-district Twente. Stroothuizen bij Denekamp, natuurherstelterrein 'Groener' (268-487). Ruim 2000 exemplaren (afbeelding hieronder). Na de eerste vondst sinds 22 jaar in ons land in 1997, bij Goor (Zijlstra & Stolwijk 1997), is deze soort inmiddels ook in Noord-Brabant opgedoken. Zie ook Horsthuis 1997. (Opg. J. Kers & O.G. Zijlstra)
Wijdbloeiende rus (Juncus tenageia): Rode Lijst 2. Hartjesbos bij Hengelo (255-477). Enkele tientallen planten op kale bodem van afgegraven hooilandje (Opg. P.F. Stolwijk & O.G. Zijlstra). Hengelerheurne bij Losser, natuurontwikkelingsterrein (266-479), drie exemplaren. (Opg. J.W. Bielen, P.F. Stolwijk & O.G. Zijlstra)
Boslathyrus (Lathyrus sylvestris): Vierde vondst FLORON-district Twente. Bij Nijverdal, talud van spoorbaan, enkele planten (229-486). (Opg. J. Alferink; K. Reinink)
Polei (Mentha pulegium): Rode Lijst 1. Tweede vondst FLORON-district Twente. Zuid van Hengelo (249-473). Een plant op braakliggende, lemige grond. Verder bij ons alleen bekend van het Junner Koeland. (Opg. J. Hofstra)
Middelste waterkers (Rorippa x anceps): Eerste vondst FLORON-district Twente. Bij Ommen, langs Vechtoever (226-503). De bastaard van Gele waterkers (R. amphibia) en Akkerkers (R. sylvestris) is hoofdzakelijk bekend van de grote rivieren. (Opg. P. Vogelzang)
Sierlijke vetmuur (Sagina nodosa): Rode Lijst 3. Derde vondst FLORON-district Twente. Bij Hankate; berm langs het Overijssels Kanaal (225-494). Enkele tientallen planten onderaan het talud van een schrale berm met onder meer Grote tijm (Thymus pulegioides) en Steenanjer (Dianthus deltoides). (Opg. K. Reinink)
Amerikaanse vlier ((Sambucus canadensis): Eerste vondst FLORON-district Twente. Ten zuiden van Enschede op sloottalud (255-465). Deze soort wordt mogelijk hier en daar over het hoofd gezien. Eerdere meldingen van deze verwilderde Vlier zijn niet opgenomen, omdat materiaal ontbreekt. (Opg. P.F. Stolwijk)
Donkersporig x Bleeksporig bosviooltje (Viola x bavarica): Eerste vondst FLORON-district Twente. Zuid van Oldenzaal, Veendijk (261-477), aan een bosgreppel samen met de stamouders. De hybride is intermediair in bloemkenmerken en (praktisch) steriel, zoals ook na opkweken bleek. (Opg. J.W. Bielen & O.G. Zijlstra)
Abbink-Meijerink, C.G. & P. Vogelzang (2000). Klein sterrenkroos (Callitriche palustris L.) terug in Nederland. Nieuwsbrief FLORON-FWT 22.
Andeweg, R. (1997). De verwildering van Ailanthus altissima (Mill.) Swingle (Hemelboom) in Rotterdam. Gorteria 23: 106-109.
Horsthuis, M.A.P. (1997). Over een nieuwe groeiplaats van Koprus (Juncus capitatus Weigel) in Nederland. Stratiotes 15.
Mennema, J. & S.J. van Ooststroom (1977). Nieuwe vondsten van zeldzame planten in Nederland, hoofdzakelijk in 1976. Gorteria 8: 230.
Veen, K. v.d. & P. Bremer (1997). Een eerste vondst van Trilgraszegge (Carex brizoides) in Twente. Nieuwsbrief FLORON-FWT 16.
Zijlstra, O.G. & P.F. Stolwijk (1997). Bijzondere vondsten FLORON-FWT 1997. Nieuwsbrief FLORON-FWT 19.